HEMŞİNLİLER:

                                                                                                                                              

Ermenice, Hemşentsiner denilmektedir. Türkiye?nin Rize ve Artvin illerinde yaşayan Ermeni-Rum kökenli bir topluluktur. Farklılaşma yerleri bu iki il olup; bir kısmı siyasi, ekonomik ve dini gibi nedenlerle Türkiye metropollerine, Rusya, Gürcistan, Ermenistan ve Kürdistan gibi ülkelere dağılmış durumdadırlar. Toplam nüfuslarının 200 bin civarında olduğu tahmin edilmektedir. Hemşinli tanımlaması, Hemşin?de yaşayanları belirtmek için değil de, kendine ait ortak bir dil ve kültürü olan topluluğu ifade etmek için kullanılmaktadır. Yani bir topluluk kimliğini ifade etmektedir. Bu kimliğin kökeninde Ermeni ve Rum topluluğu ile yerli halk Tiçanilerin kaynaşması vardır.  Dilleri Hemşince?dir. Hemşinlilerin büyük çoğunluğunun dini inanışı İslam olup, bu yönleriyle diğer Ermeniler?den ayrılırlar.

15.yüzyıl da Osmanlı İmparatorluğu Doğu Karadenizi işgal edince, bölge halklarını Osmanlılaştırma-müslümanlılaştırmaya çalışarak bir asimilasyon süreci başlatmıştır. Bu durum diğer bölge halklarının dilsel-dinsel yapılanmalarını ciddi etkilediği gibi, Hemşin toplumunu da ciddi etkilemiş, daha önceleri hıristiyan olan Hemşinliler müslümanlığı seçmek zorunda bırakılmıştır.  Bir kısmı da Hıristiyan olarak 1915 yılına kadar da Doğu Karadeniz?de varlıklarını sürdürmüşlerdir. Hıristiyan olarak kalmış bu kesim de, 1915 yılında tehcir edilmiştir. Cumhuriyet?in ulus devlet yaratma projesinin bir sonucu olarak geliştiren asimilasyon politikalarıyla da Hemşin dil ve kültürü giderek iyice zayıflamaya başlamıştır. Bugün, hemşinliler temel değerleri olan dil ve kültürlerini korumaya çalışsalar da Hemşince UNESCO tarafında yok olma ile karşı karşıya olan diller listesine eklenmiştir.

Doğu Karadeniz topluluklarından biri olan Hemşinliler, asimilasyon politikalarının bir sonucu olarak çoğunluğu bugün kendisini Türk olarak tanımlamakta, Ermeni ve Rum kimliği ile ilişkilendirilmekten rahatsızlık duymaktadır.

Hemşinliler, Kuzey Kürdistan?ın Erzurum ilinin Tortum, İspir gibi kuzey ilçelerinde yaşamaktadırlar. Bu ilçeler, Hemşinlilerin anayurtları olan Doğu Karadenize komşu olan yerlerdir. Ağırlıklı olarak kırsal kesimde oturmaktadırlar. Temel geçim kaynakları tarım ve hayvancılıktır. Dini inançları, islamın sünni (hanifi) mezhebidir. Dil ve kültürlerini yaşama boyutları oldukça zayıftır. Siyasal eğilimleri; istisnalar hariç, devletçi- iktidarcı sistemden yana olup, sağ-milliyetçi partileri desteklemektedirler.  Bu bölgede yaşayan Hemşinlilerin bir kısmı Rize?nin ilçelerinden buralara göç etmişlerdir.