LAZLAR

27 Hezîran 2019 Pêncşem

Türkiye?de Lazca (Zanca) konuşanların sayısının 130 bin ile 150 bin arasında olduğu sonucuna varılmıştır. Bu sınırlı kullanımı ise, özellikle kadınlar arasında varlığını ve etkinliğini sürdürmektedir. Lazca (Zanca), UNESCO?nun yok olma tehlikesi altındaki dil kategorisi içerisinde bulunmaktadır.

Günümüz itibariyle Türkiye?nin Karadeniz ve Gürcistan kıyılarında yaşayan yerli-kadim bir topluluktur. Ana toprakları ise, Artvin, Rize, Trabzon ve Giresun illerini kapsayan, tarihte Kolkhida-Kolkhis olarak bilinen, Osmanlı ve Cumhuriyet öncesine kadar, Lazistan denilen coğrafyadır. Çeşitli nedenlerden dolayı orta ve kısmen de batı Karadeniz sahillerine doğru yayılmışlardır.

Kendilerini Tiçani diye tanımlayan, etnik bir gruptur. Konuştukları dil, Güney Kafkas dil grubunun Zan dili bölümü içerisinde yer alan Zanca?dır. Bu topluluk, Megrelli kabile topluluklarının eski akraba kollarıdır. Bugünkü Gürcistan (Gürcü) toplumuyla yakınlığı barizdir. Osmanlı İmparatorluğunun bölgeyi işgaliyle birlikte, hem dinsel hem dilsel hem de etnik kimliksel adlarının değişikliğe uğrama süreci başlamıştır. Devlet-iktidar elitince, bu direnişçi kadim halkı, köklerinden ve kültüründen kopararak, kendi istediği şekle büründürüp, çıkarlarına hizmete koşturmak için değişik adlandırmaya ve şekillendirmeye gitmiştir. Kullandıkları dilin (Zanca?nın) çarpıklaştırılması sonucu bunlara ?laz? denilmiştir. Zanca kelimesinden; Lazca-Laz-Lazistan kavramları üretilmiştir.

Tiçani?lerin dünya genelinde toplam nüfuslarının 1.500.000 ile 3.000.000 arasında olduğu tahmin edilmektedir. Türkiye?de önemli bir nüfusa sahip olmalarına rağmen, TC Devletinin asimilasyon politikalarının bir sonucu olarak Tiçanilerin dil ve kültürlerinin çok büyük oranda erimesine yol açmıştır. Türkiye?de bugün Zanca dil ve kültürünü, geleneğini temsil ederek, kendini Tiçani olarak tanımlayan, çok az bir kesim kalmıştır. 2008 yılında UNESCO?nun ?Tehlikedeki Diller Atlası?nın yaptığı bir araştırmaya göre Türkiye?de Lazca (Zanca) konuşanların sayısının 130 bin ile 150 bin arasında olduğu sonucuna varılmıştır. Bu sınırlı kullanımı ise, özellikle kadınlar arasında varlığını ve etkinliğini sürdürmektedir. Lazca (Zanca), UNESCO?nun yok olma tehlikesi altındaki dil kategorisi içerisinde bulunmaktadır.

Günümüz Lazları?nın dinsel inanışları ise, Müslümanlık ve Ortodoks Hıristiyanlığıdır. Türkiye ve Kürdistan?da yaşayanlar islamın sünni mezhebine mensupturlar. Lazlar?ın temel geçim kaynakları balıkçılıktır. Bununla beraber, Cumhuriyet süreciyle birlikte inşaatçılık, zanaatçılık, tarım-ziraat ve bahçecilik alanlarında da faaliyet yürütmektedirler.

Lazlar (Tiçaniler) Bakur?e Kürdistan?da Bitlis?in Tatvan ilçesiyle Van şehir merkezi ve Özalp ilçesinde yaşamaktadırlar. Tatvan?daki Lazlar, Topal Osman isyanına katılmış ve Karadeniz?den buraya sürgün edilmiş bazı laz ailelerden oluşmaktadır. Özalp?ta yaşayan Lazlar ise, 1961 yılında Trabzon ilinin Çaykara ilçesinin Uzundere Köyünde büyük bir heyelanın yaşanması sonucu, bu köyde yaşayan Lazlar, Özalp?ın Emek ve Dönendere köylerine yerleştirilmiştir. Van şehir merkezinde ise, az sayıda Laz ailesi bulunmaktadır. Bunlar balıkçılık yaparak ve Van gölü sahil kıyılarında restoran işleterek, geçimlerini sağlamaktadırlar.

Parve bike |

DERGi KiTAPLAR SES DOSYALARI ARAMA iLETiŞiM

Warning: Trying to access array offset on value of type bool in /home/komunar/public_html/tr/includes/reklamlar.php on line 37

Warning: Trying to access array offset on value of type bool in /home/komunar/public_html/tr/includes/reklamlar.php on line 38

Warning: Trying to access array offset on value of type bool in /home/komunar/public_html/tr/includes/reklamlar.php on line 39

Warning: Trying to access array offset on value of type bool in /home/komunar/public_html/tr/includes/reklamlar.php on line 40

Warning: Trying to access array offset on value of type bool in /home/komunar/public_html/tr/includes/reklamlar.php on line 41

Warning: Trying to access array offset on value of type bool in /home/komunar/public_html/tr/includes/reklamlar.php on line 42